Son yıllarda Dünyamızdaki neredeyse sürekli ekonomik gelişimle beraber kuşkusuz en hareketli iş kolu inşaat sektörü olarak göze çarpmaktadır. Ülkemizde de 2000’li yıllara baktığımız zaman, inşaat sektörü neredeyse var olan mevcut yapı sayısını üç katına çıkartmıştır. Bu yıllar içerisinde konut, endüstriyel tesis, köprü, baraj, havaalanı vb. gibi birçok alanda yeni yapılar ortaya çıktı. Bu gelişim ve değişimle beraber gelişen en önemli beklentilerden biri de yapının hızlı ve sorunsuz bir şekilde tamamlanmasıdır.

Hızlı ve sorunsuz işler üretmek adına bazı özgün uygulamalarda kalıp malzemesi olarak tırmanır panel kalıp sistemleri kullanılır. Panel kalıp sistemleri klasik ahşap kalıptan ziyade daha sağlam, daha hızlı ve daha sorunsuz imalatlar için tercih edilmektedir. Tırmanır Kalıp, uygulama yüzeyinde her beton dökümü akabinde yukarı doğru hareket ettirilerek kullanılan, yüksek yapılarda gerekli iş güvenliğini sağlayan bir sistemdir. Kalıbın her beton dökümü öncesi/sonrasında sökülüp birleştirilmesine gerek yoktur. Genelde yüksek katlı binaların ve/veya yüksek irtifalı yapıların perde ve kolonlarının dışa bakan kısımlarında tek seferde dökülemeyecek kadar yüksek olan perde ve kolonlarda kullanılır. Böylece kalıp altında destek için çok yüksek iskele kurulmasına gerek kalmaz. Ayrıca rahat bir çalışma alanı ile beraber işçilerin güvenli bir şekilde çalışmasına olanak sağlar; bu şekilde işçilik süresinin azaltılmasını da sağlamış olur. Tırmanır kalıp sistemi genellikle baraj, köprü ayakları, yüksek istinat duvarları, çok katlı binalar, silolar, merdiven duvarları, kolonlar, bacalar, otoyol viyadük ayakları gibi yapıların inşasında kullanılır.

Panel Kalıp sistemleri artnivo

Yukarıdaki fotoğraf; firmamızın Kastamonu’da yapmış olduğu Hanönü Bakır İşletme Tesisi Projesi’ne ait kaba kırma eleme binasının bunker altı apron perde kalıbıdır. Bu örnek kalıp 350 cm yüksekliğinde ve 90 cm kalınlığındadır.

Bu uygulamada kullanılan kalıp düşey yüzeylere sökülebilir konik ankrajlar (havuç) sayesinde platform kurulabilen ve vinç ile güvenli bir şekilde kalıbın tırmanması sağlanan tırmanır kalıp sistemidir. Bu ankrajlar hazırlanacak olan kalıptan bir önceki dökümde daha önceden belirlenmiş uygun yerlere yerleştirilir. Yerleştirilirken ankraj kalıbın içerisinde, başlığı ise kalıbın dışında kalacak şekilde konur ve beton döküm yapılır. Kalıp sökümünden sonra konik ankrajlara taşıyıcı konsollar asılarak bir sonraki döküm için platform hazırlanır. Bu ankrajlı döküm sistemi en üst noktaya kadar devam eder. Sistem çok az sayıda malzemenin birleşiminden meydana gelip geniş çalışma alanları yaratmaktadır. Farklı projelere uyum sorunu yaşanmaz. Aşağıdaki görsellerde de tırmanır kalıp sisteminin uygulama aşamaları görülmektedir.

Panel kalıp sistemleri uygulama görüntüsü

Panel kalıp sistemi nedir

Sonuç olarak; kullanılan bu tırmanır kalıp sistemi hem döküm esnasında iş güvenliği bakımından hem de işin kalitesi ve hızı bakımından inşaat sektöründe önemli bir yer tutar. Günümüzde pek çok projede bu sistem sıkça karşımıza çıkmaktadır. Yüksek bütçeli konut ve özellikle endüstriyel tesis yapılarında kullanılan bu tırmanır panel kalıp sistemi yatırım maliyeti her ne kadar konvansiyonel kalıp sistemlerine kıyasla yüksek gibi görünse de güvenli, sorunsuz ve kaliteli bir üretim için kaçınılmaz olmaktadır.

Adem YILMAZ
Şantiye Yapım İşleri Yöneticisi
ARTNIVO E&C